"We don't see things as they are, we see them as we are" Anais Nin

Θόδωρος Τερζόπουλος – Βάκχες ή η επιστροφή του Διονύσου στη θεατρική σκηνή

“Βάκχες”
– ένα έργο αναφοράς –

“…διονυσιασμένοι
όπως οι Βάκχες,

όχι με το κρασί ούτε με λόγια,
αλλά με το κρασί του σώματος,
με το αίμα τους.

Το αίμα είναι το κρασί,
το αίμα που κυκλοφορεί σ’ όλες τις φλέβες σωστά,
είναι η ευτυχία.

…αναζητήθηκαν επίμονα
οι πηγές της ενέργειας και της έκστασης.

Ανακαλύψαμε στο σώμα μας
ξεχασμένες ηχογόνες πηγές

και προσπαθήσαμε
να συναντήσουμε μέσα από την έρευνα μας
ακόμα και τη βαθύτερη μνήμη μας,
την καταγωγή μας,
και να επαναπροσδιορίσουμε το όραμά μας.

Διότι όραμα δεν υπάρχει, κατά τη γνώμη μου,
χωρίς τη συνείδηση ότι ο καθένας
πρέπει να ψάχνει το μέλλον του μέσα από τις φλέβες του,
το αίμα του, μέσα από τη δική του ενέργεια,
η οποία είναι πολύμορφη και άπειρη

…να ενεργοποιήσουμε
το σώμα καθολικά
και να γνωρίσουμε
τη σκοτεινή και μυστηριώδη παράδοσή του,

χορεύοντας
πολλές φορές αδέξια, ταραγμενα, στιφογυριστά
τον χορό της γέννησης, της ζωής και του θανάτου,
να ξαναδούμε τον κόσμο

κρατώντας τα μάτια του κορμιού μας ανοιχτά,
διευρύνοντας τα όρια του σώματός μας,
του σώματος
που ποτέ δεν γνωρίζει ότι ωριμάζει.

Καταλαβαίνουμε
ότι το σώμα μας πρέπει να είναι έτοιμο
για αναμόρφωση,


εκτεθειμένο σε όλους τους ερεθισμούς,
να αυτοσχεδιάζει αδιάκοπα
και να διατηρεί μια ερωτική σχέση με την παράδοση.

Να προσπαθεί
να ενώνει τα αντίθετα
και να χορεύει τον τρελό χορό των αντιθέτων.

Είναι συγκλονιστικό να αισθάνεσαι τα όρια του σώματος σου διαπερατά,
ανοιχτούς ενεργειακούς αγωγούς,
τόπους μετάλλαξης πρωτογενών υλικών.

Πιστέψαμε στο σώμα μας
και προχωρήσαμε βαθιά μέσα του
χωρίς να ρίχνουμε σκάλα απ’ έξω,
για να την κατεβάσουμε μέσα στο βαθύ υλικό μας.

Προσπαθήσαμε
να προκαλέσουμε την εξέγερση βαθύτερων δυνάμεων
που βίαια
θα ανέτρεπαν όλες τις σκάλες.

Προσπαθήσαμε
να γκρεμίσουμε τους τοίχους
που μας κρατούσανε βυθισμένους
μέσα στον εαυτό μας
και να φέρουμε στην επιφάνεια
εικόνες από τον χώρο του ασύνειδου,
να πετάξουμε έξω από τα γνωστά μας όρια
και να αιωρούμεθα.

Συνειδητοποιήσαμε
ότι χρέος μας είναι
να κάνουμε συνενόχους τους ανθρώπους
και να τους έχουμε συνεργούς
στο μεγάλο ταξίδι
για τη χώρα της Μνήμης,
αυτής που κρύβει την πρωταρχική
γλώσσα του κυττάρου.

Προσπαθήσαμε
να κρατάμε πάντα ανοιχτά τα μάτια της αυτογνωσίας.


Μέσα από τη διαδικασία
της αναζήτησης των ηχογόνων σωματικών πηγών
προσπαθήσαμε να βρούμε τον ρυθμό της λέξης.
Καίριο παράδειγμα για την εκφορά του λόγου η φράση
“κάματον τ’ ευκάματον”,
απ’ το πρώτο χορικό των Βακχών.

Έρχονται οι Βάκχες στην Ελλάδα συνοδεύοντας τον Διόνυσο
και τραγουδώντας “κάματον τ’ ευκάματον”,
δηλ. “έχουμε κούραση, αλλά καλή κούραση”.
Αυτή η φράση αποδόθηκε πολλές φορές τελείως περιγραφικά,
όπου οι Βάκχες έρχονται στη σκηνή κουρασμένες
και ακουμπούν σε κάποιες πέτρες των αρχαίων θεάτρων μας,
λες και θέλουν να ξεκουραστούν.

Εμείς, ερευνώντας
το “κάματον τ’ ευκάματον”,
βρήκαμε στον ρυθμό του
τα μέτρα του πυρρίχιου χορού.

Οι Βάκχες έρχονται χορεύοντας τον χορό της φωτιάς,
χτυπώντας τα πόδια στη γη
όπως στον ποντιακό πυρρίχιο χορό
ή σε κάποιο συγγενικό χορό της Ανατολής.

Οι ηθοποιοί σε κατάσταση μέθης
οδηγούνται σε μια απρόβλεπτη έκρηξη ενέργειας
και μέσα από τις ρωγμές του σώματος
γεννιούνται
φωτεινές, ανυπότακτες ύλες έτοιμες για μετάπλαση.

Όπως ακριβώς στη φύση
συσσωρεύεται η ενέργεια μέσα από αντίθετες ροές
και γίνεται μια έκρηξη.

Πάντα λέω στον ηθοποιό μου
“χαλάρωσε, άφησε τους φυσικούς άξονες
να εκφραστούν όπως αυτοί θέλουν, μην τους δίνεις διαταγές”.
Όταν αυτονομηθεί η λεκάνη ή αλλιώς το ενεργειακό τρίγωνο
που περιέχει τις τρεις βασικές ενεργειακές ζώνες,
τότε διοχετεύεται η ενέργεια σ’ όλο το σώμα
και απελευθερώνει δυνάμεις-άξονες
και γεννάει
πρωτοφανέρωτους εκφραστικούς κώδικες.

Όταν αυτονομηθεί το χέρι,
το δάκτυλο θα χορέψει τον δικό του χορό,
της δικής του παράδοσης,
όπως χορεύουνε οι Σούφι, όπως χορεύουνε ζεϊμπέκικο.

Η παλάμη αυτονομείται και χορεύει
όπως στο θέατρο ΝΟ και στο ΚΑΤΑΚΑΛΙ,
διαμορφώνει κώδικες,
θυμάται δικές της μνήμες,
όπως χόρευαν πριν από εκατό χρόνια οι πρόγονοί μας,
χωρίς να ντρέπονται,
με απόλυτη ελευθερία.”

το παραπάνω κείμενο αποτελεί επιλογή αποσπασμάτων από το βιβλίο:

“Θόδωρος Τερζόπουλος και Θέατρο Άττις: αναδρομή, μέθοδος, σχόλια”

εκδόσεις Άγρα

––

Ο Γιώργος Χειμωνάς για τις Βάκχες:

“Η κάθαρση της τραγωδίας, η κάθαρση της τραγωδίας της γνώσης
(γιατί αυτό εν τέλει σημαίνει η ελληνική τραγωδία:
την αιματηρή συνειδητοποίηση
της γνωστικής ευθύνης που φέρει ο άνθρωπος έναντι του Κόσμου
– και γι’ αυτό
η κάθαρση στην Τραγωδία είναι κατ’ ουσίαν ένα γνωστικό και όχι συγκινησιακό γεγονός)
– η κάθαρση λοιπόν στις ΒΑΚΧΕΣ είναι ένα παράλογο, και μαζί ειρωνικό, αδιέξοδο:
Aυτός που αποπειράται να ενωθεί με τον κόσμο (Πενθέας),
θα πεθάνει.
Εκείνος που παραιτείται από το δικαίωμα να ενωθεί με τον κόσμο (Αγαύη),
θα τιμωρηθεί.

Αυτό το αντιφατικό, διασπασμένο , ημιτελές νόημα των ΒΑΚΧΩΝ
μόνον από μια διαδικασία γνώσης είναι δυνατό να προκύψει.

Γιατί αυτά ακριβώς είναι τα χαρακτηριστικά της γνώσης:
να είναι μετέωρη, χιαστή, ασύμμετρη, ανισόπεδη.

Η τέχνη δραματοποιώντας την γνώση, της προσφέρει την ασυλία της συγκίνησης.

Γεμίζοντας, με τις δικές της ύλες, τις ρωγμές της εννόησης,
τελειοποιεί αυθαίρετα, με πανουργία, την δεδομένη ατέλεια της γνώσης
– παρακάμπτει με αλαζονεία τα εμπόδια της.

Πιστεύω ότι στις ΒΑΚΧΕΣ
ο λόγος της τέχνης αποσύρει την τελευταία στιγμή την μέριμνά του,
και εγκαταλείπει αβοήθητον, τέτοιον όπως είναι,
τον ακανόνιστο, έκπληκτο λόγο της Γνώσης”

– Γιώργος Χειμωνάς –

οι φωτογραφίες του κειμένου προέρχονται από αφιέρωμα που μεταδόθηκε στη τηλεόραση
σχετικά με το θέατρο Άττις και το Θόδωρο Τερζόπουλο

η τελευταία φωτογραφία είναι αναδημοσίευση από φωτογραφία χρήστη του Facebook,

και είναι από τις αφίσες / φωτογραφίες των παραστάσεων
που βρίσκονται εντός του θεάτρου Άττις

One response

  1. ΚΥΡΙΑΚΟΣ

    Είναι πραγματικά υπέροχη η άποψη του τί είναι Θεός και Θεϊκό σε σχέση με τον άνθρωπο που αποδίδει μέσα απο τις ¨Βάκχες¨ ο κος Τερζόπουλος με τους συνεργάτες του .

    June 21, 2011 at 23:08

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s