"We don't see things as they are, we see them as we are" Anais Nin

Paolo Pellegrin – As I Was Dying

Μερικές βιβλιοθήκες  είναι σαν εκείνες τις θάλασσες που,

ενώ κολυμπάς και ξαφνικά βυθίσεις το κεφάλι σου μες στο νερό,

ανοίγοντας τα μάτια σου, αφού αυτά συνηθίσουν την αλμύρα,

βλέπεις και ανακαλύπτεις ενάλιους θησαυρούς

που σε περίμεναν να ξαναεπιστρέψεις.

Έτσι, σήμερα, ξαναγύρισα με συγκεντρωμένη την προσοχή

στο έργο του Paolo Pellegrin “As I Was Dying”.

Χάριν στη τρισδιάστατη βιβλιοθήκη μου.

Χάριν στη τρισδιάστατη βιβλιοθήκη μου

έκανα ασκήσεις στον παρατατικό.

Πολύτιμος. Ο Pellegrin. Μα όχι  ο παρατατικός. Μα πως;

Γιατί αυτό που δε θα μπορούσα να δεχτώ είναι ότι το “απτό τέλος”, ένας θάνατος,

μπορεί να έχει πρόσχημα παρατατικού αντικαθιστώντας έναν μέλλοντα φόβου –

γιατί η συνειδητοποίηση της ομορφιάς δεν είναι τη στιγμή που τη χάνεις,

που, αποκλεισμένος στη παρατεταμένη συνήθεια, της δίνεις ονόματα και πεθαίνει,

είναι τη στιγμή που τη κερδίζεις, που μαθαίνεις να την κερδίζεις,

την διεκδικείς και ζει.

Ζωή.

worldcity

Αμέσως μετά από μια ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη Ντάια. Βυρητός, Λίβανος - photo by Paolo Pellegrin

“Όταν, ενώ δουλεύω, βρίσκομαι εκτεθειμένος στον πόνο των άλλων
– την απώλεια τους ή και καμιά φορά το θάνατό τους –
αισθάνομαι ότι εκτελώ χρέη μάρτυρα,
ότι είναι ο ρόλος και το χρέος μου
να δημιουργήσω ένα αρχείο της συλλογικής μας μνήμης.

Η μητέρα ενός παιδιού που πέθανε κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στη Τζενίν, Παλαιστίνη - photo by Paolo Pellegrini

Ένα μέρος αυτής της αίσθησης πιστεύω ότι έχει να κάνει με την ιδέα της ευθύνης.
Ίσως στους ανθρώπους αυτούς να δίνεται σημασία μόνο όταν υποφέρουν ,
και έτσι να καταργείται η δικαιολογία ότι δεν ξέραμε τι γινόταν.

Αισθάνομαι ωστόσο, επίσης,
ότι σε αυτό τον εύθραυστο και ευαίσθητο χώρο που περιβάλλει το θάνατο,
το χώρο στον οποίο μερικές φορές έχω την τιμή αλλά και το βαρύ φορτίο να εισχωρήσω,
υπάρχει η δυνατότητα να συναντήσεις τον άλλον
με έναν τρόπο που ξεπερνάει το λόγο, την κουλτούρα και τις διαφορές.

Στη πανέμορφή Βυρητtό έπειτα από βομβαρδισμό - photo by Paolo Pellegrin

Είναι η στιγμή όπου είμαστε γυμνοί ο ένας μπροστά στον άλλο
και μπροστά στο μυστήριο του θανάτου.

Τη στιγμή εκείνη νοιώθω ότι κοιτάζω κάτι το οποίο δε μπορώ να δω ολοκληρωμένα
αλλά το οποίο κοιτάζει εμένα.

"Έρωτας και Απώλεια" - photo by Paolo Pellegrin

Στην ανταλλαγή αυτή υπάρχει κάτι το οικουμενικό
αλλά και ταυτόχρονα πολύ προσωπικό.

Στο θάνατο του άλλου υπάρχει μια απώλεια η οποία ανήκει σε όλους.”

– Paolo Pellegrin –

Μετά το τσουνάμι. Μπάντα Άτσε, Ινδονησία - photo by Paolo Pellegrin

 

-
ο αναγνώστης που θα διαβάσει το δημοσίευμα αυτό, ας το διαβάσει κάθετα, 
και ας ξαναγυρίσει τελικά να επαναλάβει το εισαγωγικό κείμενο
κι ας σταθεί για λίγο σ' αυτό.

 

Προκύπτει, ίσως, κάτι
που όσο κι αν απωθηθεί ή αποσιωπηθεί  ή υπερκεραστεί και αντικατασταθεί
 είναι και παραμένει τρομακτικό σε μέγεθος.
Που δε θα ξεπεράσει ποτέ ένας άνθρωπος.
Που θα ισχύει για πάντα. Για πάντα.

4 responses

  1. Δ.

    Το θέμα δεν είναι πάντα ο παρατατικός της απώλειας, ούτε ο μέλλοντας με ή χωρίς φόβο. Είναι ο ενεστώτας. Το απτό παρόν. Ο οποίος ενίοτε καθιστά διαχρονική την ομορφιά ξεπερνώντας και τους παρατατικούς και τους μέλλοντες.

    Οι κυνηγοί περιδινίσεων ξεχωρίζουν τους τρεις χρόνους. Σπάνε την ολότητα και κατά συνέπεια τη διαχρονικότητα. Οι λοιποί που προσέκρουσαν κατά τύχη σε μία περιδίνηση-και κατά συνέπεια δεν ανήκουν στην περίπτωση του Pellegrin- κατά κανόνα, φαντάζομαι, βιώνουν τους τρεις χρόνους ταυτόχρονα, αν και ζουν στον ενεστώτα.

    Τότε ο ενεστώτας αυτός γίνεται ζωή. Ούτε απώλεια, ούτε φόβος. Ζωή με απώλεια και φόβο. Μα πώς αλλιώς; Παρατεταμένος ενεστώτας τελικά, μέχρι αποδείξεως του παρατατικού ή ίσως μέχρι την μετωπική σύγκρουση του μέλλοντος. Πολύ πιο δύσκολα μέχρι την επόμενη περιδίνιση, η οποία επιτρέψτε μου έχει σαν έννοια κάτι, κάπως, καταναλωτικό. Το θέμα, όμως, φαντάζομαι συμφωνείτε, δεν είναι η κατανάλωση. Τουλάχιστον, όχι για όλους.

    Επιπλέον η συμμετοχή στο θάνατο είναι άκυρη, αν δεν έχει υλοποιηθεί η συμμετοχή στη ζωή, και οπωσδήποτε δεν μπορεί να είναι μονόπλευρος ούτε ο θάνατος, ούτε η ζωή. Ο Pellegrin, πολύ φοβάμαι, ότι κρατούσε απλά το φακό. Ήταν λοιπόν, όπως δηλώνει στο κείμενό του, ένας που εκτελεί χρέη μάρτυρα. Βεβαίως στη συνέχεια μιλάει για ενός είδους συμμετοχή του τύπου “στο θάνατο του άλλου υπάρχει μια απώλεια η οποία ανήκει σε όλους”.

    Είναι πράγματι ο θάνατος του άλλου, ή μήπως και ο θάνατος ο δικός κατά κυριολεξία; Ο ήρωας του Βιμ Βέντερς στο Palermo Shooting, ενώ νομίζει ότι φωτογραφίζει το θάνατο του άλλου, ανακαλύπτει ότι φωτογραφίζει το δικό του Θάνατο. Δίχως αυτό το έργο, τα Φτερά του Έρωτα, μένουν μετέωρα ανάμεσα σε παρατατικούς και μέλλοντες.

    Πολλά άλλα θα μπορούσα να πω. Φοβάμαι όμως μήπως κουράσουν ή εκλειφθούν ως εγκεφαλικά κατασκευάσματα. Ή ακόμα και εκτός θέματος.

    Ευχαριστώ

    November 8, 2009 at 23:19

    • το σχόλιο σας έχει μια ταχύτητα που δεν αφήνει και πολλά περιθώρια στο εισαγωγικό σημείωμα να λειτουργεί κάθετα με το υπόλοιπο δημοσίευμα,
      παρ’ όλα αυτά δεν έχω κάτι πιο ουσιαστικό να πω απ’ότι ήδη έγραψα γράψατε

      – έτσι, το σχόλιο σας ξεπερνά το σημείωμα μου για αυτό και είναι εντελώς απαραίτητο

      November 9, 2009 at 07:12

  2. Δ.

    Καμμιά φορά οι άνθρωποι νιώθουν πως κρατούν μαζί την πένα, με την οποία όμως γράφει ο άλλος. Άλλοτε πάλι διαφοροποιούνται, ενίοτε και αποστασιοποιούνται. Οπωσδήποτε εντελώς απαραίτητος και ο ένας και ο άλλος, είτε στην μία περίπτωση, είτε στην άλλη.

    Επιπλέον ας μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι δύσκολα εγκιβωτίζονται τελικά σε σταθερά κουτάκια. Διαρκώς εξελλίσσονται, σαν τη θάλασσα. Ποτέ μία στιγμή της δεν είναι πανομοιότυπη με την άλλη. Καταλήγω λοιπόν, πως σίγουρα θα έχετε κάτι πιο ουσιαστικό να πείτε από αυτό που γράψατε (ή έγραψα αλήθεια;). Είναι θέμα στιγμής. Δηλαδή εξέλιξης.

    Στη διάθεσή σας, όποτε νομίζετε πως έχετε κάτι πιο ουσιαστικό που θέλετε να μοιραστείτε, ακόμα κι αν δεν είναι προϊόν μετεξέλιξης.
    Ευχαριστώ

    November 9, 2009 at 13:35

  3. * παρά την καταλυτική και ανυπολόγιστη δύναμη των σχολίων,
    ο αναγνώστης που θα διαβάσει το δημοσίευμα αυτό,ας το διαβάσει κάθετα, και ας ξαναγυρίσει τελικά να επαναλάβει το εισαγωγικό κείμενο. Προκύπτει ίσως κάτι που, όσο κι αν απωθηθεί ή αποσιωπηθεί ή υπερκεραστεί και αντικατασταθεί από άλλες λέξεις, από άλλα στόματα, άλλα σώματα, είναι και παραμένει τρομακτικό σε μέγεθος.

    Που δε θα ξεπεράσει ποτέ ένας άνθρωπος. Που θα ισχύει για πάντα.

    Για πάντα.

    – Κωνσταντίνος –

    November 10, 2009 at 09:36

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s