"We don't see things as they are, we see them as we are" Anais Nin

Παύλος Μάτεσις: “Υπάρχει πνευματική τρομοκρατία…”

«Η Παιδεία ευνουχίζει, στόχος ο διορισμός»

Ο συγγραφέας Παύλος Μάτεσις μιλά με αφορμή την ομιλία που θα κάνει στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι

«Η Παιδεία ευνουχίζει, στόχος ο διορισμός»
«Υπάρχει πνευματική τρομοκρατία. Τα μεγάλα ονόματα ή οι μεγάλες φίρμες ασκούν ένα είδος τρομοκρατίας. Οταν ένα όνομα είναι πολύ μεγάλο, ο κοινός αναγνώστης ή ο κοινός ακροατής ή ο κοινός θεατής διστάζει να σχηματίσει γνώμη. Αν διαφωνεί αισθάνεται ότι είναι βλάκας. Σκέφτεται ότι για να το λένε οι άλλοι έτσι θα είναι».
Αυτό επισημαίνει μεταξύ άλλων μιλώντας στον ΕΤ ο διακεκριμένος θεατρικός συγγραφέας, πεζογράφος και μεταφραστής Παύλος Μάτεσις, που εκτός των άλλων χαρακτηρίζεται από το θαρραλέο και για κάποιους «αιρετικό» του λόγο.
Διευκρινίζοντας την έννοια της πνευματικής τρομοκρατίας παρατηρεί: «Ο Γκαίτε, για παράδειγμα, υπήρξε μέγας ποιητής, μέγας γλωσσοπλάστης, επιστήμονας κ.λπ. Ετσι κανείς δεν τολμάει να πει ότι ο “Φάουστ” από θεατρική πλευρά είναι μια αποτυχία, είναι κατάπλασμα και όταν βλέπεις τον “Φάουστ” βαριέσαι. Μπορεί να έχει σκέψεις περί φιλοσοφίας, περί ζωής, όμως αυτό δεν είναι θέατρο. Ενα άλλο παράδειγμα είναι αυτό που έγινε στην Αμερική με τον Αντι Γουόρχολ. Οι γκαλερί τον πλασάρισαν τόσο που δεν τολμούσε κανείς να μιλήσει. Και στο τέλος φάνηκε ότι αυτό δεν ήταν ζωγραφική αλλά μια αγυρτεία».

Το θέμα αυτό φυσικά παραπέμπει άμεσα στο έλλειμμα Παιδείας από την οποία χαρακτηρίζεται η εποχή μας. Ο Παύλος Μάτεσις διαπιστώνει: «Σήμερα η Παιδεία ευνουχίζει, διότι έχει μεταβληθεί. Κάποτε η βάση της Παιδείας ήταν ο έρως προς τη γνώση. Σήμερα ο στόχος είναι κάποιος να διοριστεί και να βρει επαγγελματικούς προσανατολισμούς. Δεν υπάρχει έρως προς τη γνώση».

Από τους πιο πολυμεταφρασμένους στο εξωτερικό Ελληνες συγγραφείς, ο Παύλος Μάτεσις έχει προσκληθεί να μιλήσει την Πέμπτη 12 Μαρτίου στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι. «Τα ρεύματα στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία» είναι ένα θέμα ιδιαίτερα σοβαρό, το οποίο άλλωστε ο ίδιος σκοπεύει να διευρύνει. Όπως τονίζει στον ΕΤ, «αυτό που έχουμε να φοβηθούμε είναι το επίπεδο νοημοσύνης του κοινού. Για παράδειγμα το επίπεδο της Βουλής καθρεφτίζει το επίπεδο νοημοσύνης των ψηφοφόρων. Το επίπεδο του κοινού είναι ένα θέμα που θα το θέσω και στο Ελσίνκι. Η λογοτεχνία επηρεάζεται από την ιστορία κάθε τόπου. Το Βυζάντιο κατέκτησε την Ελλάδα. Η Τουρκία στρέβλωσε τα πάντα. Ακόμη και σήμερα ο Ελληνας δεν έχει την αίσθηση ότι του ανήκει αυτή η χώρα. Υπάρχει και αυτή η δουλοφροσύνη στις ελληνικές κυβερνήσεις».
Σαφώς για τη νεοελληνική εικόνα υπάρχουν και αιτίες. Οπως σκοπεύει ο ίδιος να εξηγήσει στην ομιλία του, «έχουμε κακούς και βλαπτικούς γείτονες και η Ελλάδα θα ήταν προτιμότερο να ήταν ένα νησί. Η ελληνική ιστορία είναι πολυκύμαντη και ίσως άτυχη. Κάθε φορά έχει διακοπές και ενάρξεις. Οι Ελληνες σήμερα, κυρίως στη λογοτεχνία, δεν έχουν αυτό τον ανόητο πατριωτισμό ή σοβινιστικές τάσεις ή αλυτρωτισμό. Σήμερα δεν γράφονται πατριωτικά θέματα. Ομως πιστεύω ότι η ελληνική λογοτεχνία σήμερα είναι μια λογοτεχνία σε άνοδο». Και ίσως είναι παρήγορο το γεγονός ότι «όλοι οι Ελληνες, ακόμη και αυτοί που δεν διαβάζουν, ξέρουν ποια είναι τα ουσιαστικά ονόματα της τουρκικής Μικράς Ασίας. Είναι Ιωνία και Αιολίς».

Για τους κριτικούς


«Δεν εμπιστεύομαι καθόλου τους θεωρητικούς που παραπλέουν στη λογοτεχνία. Αυτούς που υποδεικνύουν πώς θα γράψεις. Ο κριτικός οφείλει να κρίνει το πώς έγραψες και όχι να σου υποδεικνύει πώς θα γράψεις».

Για τη συγγραφή

«Σήμερα υπάρχει μια απεγνωσμένη υστερία να εισέλθουν στο χώρο του θεάτρου άνθρωποι που είναι άμοιροι του θεάτρου. Το ίδιο ισχύει και στο γράψιμο. Νομίζουν ότι το να συγγράψεις ένα λογοτέχνημα είναι κάτι σαν κοινωνική άνοδος, ένα είδος οικοσήμου».

ΠΑΣΑΜΙΧΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ

Ελεύθερος Τύπος Δευτέρα, 09.03.09

To δημοσίευμα το βρήκαμε αρχικά στον ιστότοπο The Uncut’s Store Weblog / Your Music + Movie Experience”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s