"We don't see things as they are, we see them as we are" Anais Nin

ΑΝΑΤΟΛΙ ΒΑΣΙΛΙΕΦ – Πέρα απο την Μήδεια (2)- Μια εκπληκτική παράσταση που έφερε σε αμηχανία, προκάλεσε και εξόργισε τους Επιδαυρικούς, και όσους είναι “αφιερωμένοι” στο αστικό θέατρο.

Crash test του Βασίλιεφ στους Επιδαυριστ�ς

“Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν,

και Θεός ην ο Λόγος.

Ούτος ην εν αρχή προς τον Θεόν.

Πάντα δι’ αυτού εγένετο, και χωρίς αυτού εγένετο ουδέ εν ό γέγονεν.”

————–

Ο Λόγος για τον Βασίλιεφ δεν αποτελεί “άποψη” – αποτελεί πεδίο έρευνας:

η δύναμη του καθαρού Λόγου ως στοιχείου ζωντανής ενέργειεας”.

Στην Μήδεια του Ευριπίδη οι λέξεις έχουν μεγάλη ηχητική πυκνότητα.

Ο Λόγος παρ’ όλα αυτά εκφέρεται ουσιαστικά απονευρωμένος, χωρίς στολίδια και κορώνες, χωρίς στερεότυπα και συναισθηματισμό που θα μας παρέσυραν ώστε να επικεντρώσουμε στα πρόσωπα.

Είναι ένας Λόγος “απάνθρωπος”, απογυμνωμένος.

Έτσι, ενώ επιτυγχάνει την κύρια λειτουργία του – να είναι σαφής απέναντι σε ένα ποιητικό κείμενο –

σε δεύτερο επίπεδο ο Βασίλιεφ, με αυτό το όχημα, “αποσύρει” από την έκθεση τους πρωταγωνιστές του μύθου και δημιουργεί ένα καθαρό πεδίο για τον ίδιο τον Μύθο:

να μιλήσουμε για αυτόν – όχι για τα πρόσωπα.

Αυτό αποτελεί και το μεγαλύτερο επίτευγμα του δημιουργού στην παράσταση της Μήδειας:

οι πρωταγωνιστές να υπόκεινται στον Μύθο και ο Μύθος να μην παράγεται από τους πρωταγωνιστές.

Με αυτή την “αδρανοποίηση” των ηθοποιών με εργαλείο τον Λόγο, ο Βασίλιεφ παραδίδει το δύσκολο φορτίο σε αυτούς: να γίνουν το αποτέλεσμα του Μύθου.

Ο Βασίλιεφ μας προτείνει να μην μείνουμε στην ιστορία, στα πρόσωπα, μας ζητάει να μην εμπλακούμε συναισθηματικά και να μην μείνουμε στα γεγονότα:

Ο Βασίλιεφ, κατοπτεύει την Μήδεια του Ευριπίδη, και στη συνέχεια γυρίζει το βλέμμα του στον ουρανό.

Εκεί όπου στρέφονται όλες οι αγωνίες του ανθρώπου…


” Καὶ ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ εἰς τὸ πέραν ἐπελάθοντο ἄρτους λαβεῖν. “ Κατά Ματθαίον 16:5

Ο Ανατόλι Βασίλιεφ στο θέατρο της Επιδαύρου δίδαξε θέατρο. Δημιουργικό θέατρο.

Σκηνοθέτης του κόσμου, ιδρυτής του Θεάτρου και της Σχολής Δραματικής Τέχνης της Μόσχας, από το 2004 ζει και εργάζεται στην Λυών της Γαλλίας, όπου κλήθηκε από την École Nationale Supérieure des Arts et Techniques du Théâtre (ENSATT) (National School for Performing Arts), ν’ αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση στο Τμήμα Έρευνας και Εκπαίδευσης στην Σκηνοθεσία – μια σχολή μεθοδικής έρευνας και διδασκαλίας.

Ο Ανατόλι Βασίλιεφ, σκηνοθετεί για δεύτερη φορά στην Ελλάδα (πρώτη το 2002 στο Βασιλικό Θέατρο της Θεσσαλονίκης έπειτα από μετάκληση του ΚΘΒΕ, παρουσίασε το έργο του Χάινερ Μύλερ “Μήδειας Υλικό).

Αυτή τη φορά παρουσίασε την Μήδεια του Ευριπίδη, μια συγκλονιστική ΜΗΔΕΙΑ, με τη Λύδια Κονιόρδου σε έναν από τους κορυφαίους ρόλους της καριέρας της και προκάλεσε τα αντανακλαστικά των “Επιδαυριστών” υποβάλλοντάς τους σε ένα crash test εφ’ όλης της ύλης.

Σύγχρονος, μοντέρνος, κλασικός, ισορροπημένος και τολμηρός, με σουρεαλιστικές αναφορές, απομυθοποίησε την Μήδεια των ‘κλασικών’.

Οι ήρωες του Βασίλιεφ δεν υπάκουσαν και δεν δεσμεύτηκαν στις συμβάσεις του θεατρικού είδους.

Με τον στικτό λόγο αποφόρτισαν το προσωπικό πάθος και δημιούργησαν καθαρό πεδίο για τον ίδιο τον Μύθο.

Η εκφορά του λόγου, αποτέλεσμα της διδασκαλίας του Βασίλιεφ, έδωσε καθαρή δύναμη και ενέργεια στο κείμενο.

Όμως, ο Βασίλιεφ, ενώ διατύπωσε δυνατά και καθαρά την ιστορία της Μήδειας, σκηνοθέτησε πέρα από αυτό και αντέστρεψε την Μήδεια του Μύθου με τον Μύθο που δόθηκε στη γυναίκα αυτή ώστε να τον ζήσει.

Έτσι προχώρησε ακόμα περισσότερο, καθώς όπως δήλωσε ο ίδιος δεν τον ενδιαφέρει και δεν του είναι αρκετό να κάνει θέατρο ώστε να διηγηθεί, να πει, να παρουσιάσει μια ιστορία.

Ο Βασίλιεφ παρουσίασε τον μύθο και τον θρύλο μιας γυναίκας που δεν ανήκει τελικά πουθενά, και ο Μύθος ειναι αυτός που τοποθετεί την πατρίδα της πέρα από τη Γή – εκεί όπου ο Βασίλιεφ στρέφει και ίδιος το βλέμμα του.

Ο Βασίλιεφ με αυτή την αντιστροφή της ανάγνωσης του κειμένου με άξονα τον Μύθο και όχι τον Άνθρωπο, ανοίγει την πόρτα στο Μυστηριακό Θέατρο.

Στο παρελθόν δήλωσε ότι δεν τον ενδιαφέρει ο άνθρωπος με το όνομα Μήδεια, γιατί ήθελε να προσπεράσει τον Μύθο, και καθώς νομίζει ότι ο κάθε άνθρωπος ζει τον μύθο που του δόθηκε, στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η γυναίκα στην οποία δόθηκε ο μύθος της Μήδειας και τον ζει.

“Κάνετε λάθος. Όλοι οι Ευρωπαίοι ανθρωποκεντρικοί κάνετε λάθος. Διαβάζετε λάθος τα αρχαία κείμενα. Ο μύθος δεν ασχολείται με τον άνθρωπο. Είναι μια συμπαντική έννοια. Ο μύθος μιλά για τον άνθρωπο, όπως και για τον ήλιο, το φως, τον αέρα, την πράξη…”

Η μουσική του έργου αποτέλεσε ένα δύσκολο εγχείρημα. Γραμμένη από τον Τάκη Φαραζή, προκάλεσε, αλλά δημιούργησε πετυχημένα το νοητό νήμα από την Ανατολή έως την Ελλάδα. Ρεμπέτικοι ρυθμοί ταξίδεψαν το πάθος της Μήδειας, – γυναίκα της Ανατολής – από την Κολχίδα του Εύξεινου Πόντου έως την Κόρινθο του μύθου (“έως την Κόρινθο του σύμπαντος”) και την Ελλάδα σήμερα.

Το σκηνικό της παράστασης, προδιαθέτει για τον εσωτερικό “πόλεμο” που συντελείται στους ήρωες σε σχέση με τον αυτοπροσδιορισμό τους και την μοίρα τους, γεγονός που τους τοποθετεί και σε θέση μάχης, σύγκρουσης με τον μύθο. Για τα σκηνικά την ευθύνη είχε ο Διονύσης Φωτόπουλος.

Απόλυτο κόκκινο όπως το αίμα της θυσίας και της (εσωτερικής) αρένας.

Μια απο τις σημαντικές και δημιουργικές συμμετοχές της παράστασης ήταν του Csaba Antal, καθώς τα κοστούμια που δημιούργησε, εκμεταλλευόμενος το σκηνικό και την σκηνοθεσία, μας έφεραν στη μνήμη εικόνες απο Βισκόντι.

Αφαίρεσε ταυτόχρονα τις κλασσικές ενδυμασίες απο τον χορό και τους πρωταγωνιστές και σχεδίασε με εμπνευση και χαρακτηριστικό ύφος, ακολουθώντας – και βοηθώντας -τον Βασίλιεφ στην πρόθεση οι ήρωες να “αποκοληθούν” από την δομή του χρόνου.

Ο Βασίλιεφ σκηνοθέτησε Μήδεια ως ένας auteur των καιρών μας, με τα μάτια ενός ευρωπαίου δημιουργού, την ψυχή ενός έλληνα, και την σκέψη ενός ρώσου μυστικιστή .

Ο Βασίλιεφ δεν κάνει αστικό θέατρο. (Και) Για αυτό αν δεν είστε προετοιμασμένοι θα σας αιφνιδιάσει.

Οι αντιδράσεις μέρους του κοινού που παρακολούθησε το Σάββατο την παράσταση στην Επίδαυρο, υπερέβησαν τα εσκαμμένα, και περισσότερο ανέδειξαν την έλλειψη ωριμότητας, ανταπόκρισης και διαλόγου απέναντι σε έναν σημαντικό διανοούμενο της εποχής μας.

Να μην χάσετε αυτή την μοναδική θεατρική εμπειρία.

———————————————–

ΑΝΑΤΟΛΙ ΒΑΣΙΛΙΕΦ: “Η ιδέα του θεάτρου παραμένει, αλλά η μέθοδος αλλάζει. Ο δρόμος μοιάζει ίσιος, όμως τελικά υπάρχει πάντα εξέλιξη”

———————————————

Marianne McDonald: “Το καλό θέατρο προκαλεί, διεγείρει και μεταβάλλει το κοινό του. Το θέατρο δεν είναι τίποτα, αν δεν είναι επικίνδυνο”

———————————————

Αρθρογράφος: worldcity
Τόπος Δημοσίευσης: Αθήνα
Ημερομηνία Δημοσίευσης: 18/08/2008

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s